Hoe kies ik het juiste hout?

Verschillende factoren zijn hier van belang.

• Welke indruksterkte moet het hout hebben?
• Welke slijtvastheid moet de houtsoort bezitten?
• Welke decoratief uitzicht zoek ik?
• Kleur van het hout?
• Nerftekening van het hout (zaagwijze van hout)?
• Al dan niet natuurlijke onvolmaaktheden zoals knopen en kleurverschillen?
• Wat zijn de mogelijke behandelingsmethodes van het betreffende hout? Dit in verband met het onderhoud.
• Wat is de beschikbaarheid van de gekozen houtsoort (sommige houtsoorten zijn moeilijker leverbaar)?
• Welk hout moet ik nemen zodat het niet teveel zou werken? Dit heeft alles te maken met de plaatsingsmethode en de gebruikte houtsoort (krimp en uitzetting)
• Welke houtsoort moet ik gebruiken voor bepaalde contstructies op balken zodat het niet zou doorbuigen? Hier is de buigsterkte van belang.
• Wat is de kostprijs van het hout?
• Verwerkbaarheid van het hout (wat ook de prijs zal bepalen).

Werken van hout : De uitzetting of krimp van houtsoorten

Hout is een hygroscopisch materiaal. Het zal dus veranderen van afmeting als de vochtigheidsgraad van het hout verandert. De mate dat het hout verandert van afmeting in functie van de omringende vochtigheidsgraad is voor iedere houtsoort verschillend. Belangrijk is dus om een houtsoort te nemen waarvan de werking niet te groot is (= de stabiliteit hoog is).

De omringende vochtigheid welke invloed heeft op de werking van hout kan de luchtvochtigheid zijn, de vochtigheid van de omringende materialen (bvb: chape, muren, onderparket enz) of rechtstreeks vocht (bvb: water op het parket)

Het hout zal zich dus altijd in evenwicht willen stellen met de omgevende luchtvochtigheid (relatieve vochtigheid in %) in combinatie met de omgevende temperatuur. Van zomer naar winter zal het hout dus constant uitzetten en krimpen. Het is het dus belangrijk om het hout te plaatsen op een gemiddeld houtvochtgehalte zodanig dat de afmeting van het hout na een aantal jaren zo weinig mogelijk afwijkt van de originele afmeting. Kortom, het hout moet dus droog zijn, wat niet wil zeggen dat het dood is!

De luchtvochtigheid is hier de belangrijkste factor (aangezien rechtstreeks vocht van de omringende materialen eerder occasioneel is). In België kan deze variëren tussen 20% -80% relatieve houtvochtigheid (RV.) (Gemiddeld is dit tussen, 40%-60%RV.) Het houtvochtgehalte kan dus in extreme gevallen van 6 tot 14% (20-80% RV) houtvocht veranderen. Normaal blijft dit dus tussen 8-12% (bij 40-60% RV). Daarom wordt hout best geplaatst rond de 9% houtvocht. (+ of - 1%)

Tijdens en na de plaatsing moet de luchtvochtigheid dus rond de 40 à 60% RV zijn opdat het hout niet te veel zou werken

De dimensionale stabiliteit van hout

De dimensionale stabiliteit van hout wordt bepaald door verschillende factoren die invloed hebben op de werking van hout. Het bepaalt in welke mate een element van een parket zal veranderen van afmeting na de plaatsing, dus met andere woorden hoe beter de dimensionale stabiliteit, hoe beter en mooier uw parket er zal uitzien na enkele jaren.

Deze eigenschap is een ruim begrip die rekening houdt met alle eigenschappen van hout, de zaagwijze, de houtkwaliteit en het houtvochtgehalte.

De dimensionale stabiliteit kan verbeterd worden door:

• Het hout te drogen zodat het evenwichtsvochtgehalte overeenkomt met een normaal binnenklimaat (+ 9 % houtvocht voor parket)
• Een houtsoort te gebruiken met een lage tot matige werking en een lage snelheid van vochtuitwisseling
• Kwartiershout zal in de meeste gevallen minder werken dan dosse hout. Je kan dus de stabiliteit verhogen door kwartiers hout te gebruiken.
• Elimineren van reactiehout (trekhout, drukhout) en voorkomen van natuurlijke gebreken (kwasten)
• Bepaalde parkettypes zijn stabieler door de opbouw van het parket. Bijvoorbeeld samengestelde parketvloeren of parket met onderparket zijn ontwikkeld om de dimensionale stabiliteit te verbeteren waardoor de krimpvorming minder is dan bij massieve parketvloeren zonder ondervloer.
• Ook kan de afmeting van planken een negatief effect hebben op de stabiliteit. Bredere en langere planken zullen sneller de neiging hebben op zichtbare vervorming dan kleinere afmetingen van hetzelfde type hout.
• Ook de plaatsingswijze kan de stabiliteit verbeteren. Een verlijmde plaatsing beperkt (voor een deel) de werking van hout.
• Alle omringende materialen (zoals ondervloer en muren) dienen ook droog te zijn opdat het hout geen vocht zou opnemen en hierdoor een grotere werking zal vertonen.

De slijtweerstand

De slijtvastheid van een parketvloer is belangrijk voor de duurzaamheid van uw parketvloer. Hoe slijtvaster de vloer, des te langer men de vloer zal kunnen behouden zonder een renovatie uit te voeren.

De slijtvastheid wordt bepaald door 2 factoren:

• De slijtweerstand van het gebruikte hout
• De slijtweerstand van de gebruikte afwerkingproducten.

De slijtweerstand van het hout (of afschuifsterkte) kan men vergelijken met de volumieke massa van het hout. Hoe hoger de volumieke massa hoe beter de slijtvastheid van hout. Voor de meeste parketvloeren worden er loofhoutsoorten gebruikt omwille van hun goede slijtvastheid. Naaldhoutsoorten zijn zachter waardoor de slijtweerstand verlaagt. Algemeen mag men stellen dat als de volumemassa tussen 500 tot 1000 kg/m3 ligt, men een voldoende slijtvastheid bekomt voor een parketvloer.

De slijtvastheid van de afwerkingproducten is nagenoeg belangrijker dan deze van het hout zelf, aangezien men uiteindelijk op de afwerkingproducten zelf loopt. Ook de manier van onderhoud van het betreffende afwerkingproduct kan in grote mate de slijtvastheid verhogen. Deze punten worden nog verder uitvoerig besproken bij het onderhoud, of de afwerking van parket.

Indrukweerstand

Hoe hoger de indrukweerstand van het gebruikte hout des te kleiner de kans dat je putjes of beschadigingen zal krijgen op uw parketvloer. Het is algemeen geweten dat een naaldhouten planché snel putjes zal krijgen door zijn lage indrukweerstand. Een eiken vloer is hier beter tegen bestand.

De indrukweerstand wordt bepaald door 2 meetproeven

• Hardheid volgens Brinell
• Hardheid volgens Janka (zie tabel onderlinge technische kenmerken hout)

Over het algemeen kan met ook stellen dat houtsoorten met een hoge volumieke massa een betere indrukweerstand vertonen dan andere. Dit mag evenwel niet als algemene regel aangenomen worden omdat hierop uitzonderingen zijn

De indruksterkte is ook verschillend als deze gemeten wordt op langs hout of kops hout. Het langse hout zal meestal zachter zijn dan kops hout waardoor kopshouten parketvloeren zich perfect lenen voor intensief gebruikte ruimtes. Voor een normaal huishoudelijk gebruik is langshout meer dan voldoende sterk om een leven lang mee te gaan.

De buigsterkte en buigelasticiteit

Voor een zelfdragende structuur moet hout een bepaalde stroefheid hebben opdat de planken niet door de balkenlaag zouden buigen. Alle gebruikte houtsoorten hebben voldoende buigweerstand als:

• deze op een balkenlaag (als ondergrond) met een sectie van maximaal 40cm liggen

• de dikte van het totale parket (parket en ondervloer) meer dan 20mm bedraagt.

Voor sommige doeleinden, zoals voor sportvloeren moet het parket een bepaalde elasticiteit bezitten. Dit wordt ondermeer ook door een zwevende ondervloer bewerkstelligd.

Duurzaamheid

De duurzaamheid van hout heeft alles te maken met de snelheid dat het betreffende hout zijn gewicht verliest door schimmelaantasting Aangezien er aangenomen wordt dat in een normaal binnenklimaat geen schimmels voorkomen is deze factor niet van belang voor parketvloer. Dit is dus enkel van toepassing voor buitenschrijnwerk.